Vajinal akıntı nedenleri ve eşlik eden şikayetler, enfeksiyonu başlatan mikroorganizmanın türüne göre belirgin farklılıklar gösterir. Klinik pratikte en sık üç türle karşılaşılır:
Vajinal Mantar Enfeksiyonu (Kandidiyazis): Vücutta doğal olarak bulunan Candida cinsi mayaların floranın bozulmasıyla aşırı çoğalması sonucu oluşur. En tipik göstergesi; süt kesiği veya peynir kıvamında, kokusuz, beyaz renkli yoğun akıntılardır. Vajinal ve vulvar bölgede şiddetli kaşıntı, kızarıklık ve yanma hissi ön plandadır.
Bakteriyel Vajinozis (BV): Yararlı bakterilerin azalıp, zararlı anaerobik bakterilerin ortamı istila etmesiyle gelişen bir flora bozukluğudur. En belirgin klinik bulgusu, özellikle cinsel ilişkiden sonra veya adet dönemlerinde artış gösteren, balık kokusunu andıran kötü kokulu, grimsi-beyaz renkli akıntılardır. Genellikle kaşıntı yapmaz.
Trikomoniyazis: Trichomonas vaginalis adı verilen mikro bir parazitin yol açtığı ve çoğunlukla cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyon türüdür. Yeşilimsi-sarı renkli, köpüklü, yoğun ve kötü kokulu bir vajinal akıntıya neden olur. İdrar yaparken şiddetli sızlama ve cinsel birliktelikte ağrı en sık tescil edilen şikayetlerdir.
Her kadında enfeksiyonun şiddetine göre semptomlar değişkenlik gösterebilir. Ancak genel olarak jinekolojik değerlendirmelerde şu ortak belirtiler ön plana çıkar:
Normal adet döngüsü akıntısından farklı renkte (gri, yeşil, sarı veya peynirimsi beyaz) beliren vajinal akıntılar,
Özellikle vajina girişinde ve dış dudaklarda (vulva) geçmeyen kronik kaşıntı, batma ve tahriş hissi,
Vajinal dokunun ödemlenmesine bağlı olarak cinsel birliktelik esnasında hissedilen derin sızı veya acı,
İdrarın hassaslaşmış dokulara temas etmesiyle ortaya çıkan idrar yaparken yanma ve sızlama hissi,
Dış genital bölgede belirgin kızarıklık, şişlik veya bazen mikro sıyrıkların oluşması.
Kritik Akıntı Ayrımı: Sağlıklı bir kadında adet döngüsünün ortasında (yumurtlama döneminde) şeffaf, yumurta akı kıvamında, kokusuz ve kaşıntısız bir akıntı olması tamamen normal bir fizyolojik süreçtir. Enfeksiyon şüphesi uyandıran durum, akıntının renginin bozulması, kötü koku barındırması ve dokularda kaşıntı/yanma hissi tetiklemesidir.
Vajinal enfeksiyonların klinik yönetimi, kulaktan dolma ilaçlarla değil, mikrobun türüne yönelik spesifik tedavilerle yürütülür ve şu ardışık basamakları izler:
Vajinal enfeksiyonlardan korunmanın ve evde iyileşme hızını artırmanın en güçlü yolu, doğru genital hijyen alışkanlıklarını bir yaşam disiplini haline getirmektir:
Vajinal Duş Yapmayın: Evde yapılan en büyük hijyen hatası, vajinanın içinin suyla veya sabunla yıkanmasıdır (vajinal duş). Vajina içi kendi kendini temizleyen bir mekanizmaya sahiptir. İçeriyi yıkamak, dost Laktobasil bakterilerini bütünüyle öldürür, pH dengesini bozar ve kronik enfeksiyonlara davetiye çıkarır. Sadece dış genital bölge suyla yıkanmalıdır.
Pamuklu İç Çamaşırı Tercih Edin: Sentetik, naylon veya polyester kumaşlar vajinal bölgenin hava almasını engeller, nemi hapseder ve mantarların üremesi için ideal bir sıcak/nemli ortam hazırlar. Evde ve günlük hayatta daima yüzde 100 pamuklu çamaşırlar kullanılmalı ve çamaşırlar yüksek ısıda ütülenmelidir.
Bölgeyi Daima Kuru Tutun: Nem, zararlı bakterilerin ve mantarların en büyük bes kaynağıdır. Tuvalet sonrasında temizlik daima önden arkaya doğru (vajinadan anüse doğru) yapılmalı ve ardından bölge tamamen kurulanmalıdır. Islak mayoyla beklemek veya dar/sıkı pantolonları uzun süre giymek florayı tahrip eder.
